Onderzoek doen buiten een laboratorium en in een echte praktijk? Waar een hoge mate van complexiteit heerst? En het jouw uitdaging is om daar orde in te scheppen door middel van je onderzoek?

Aan het einde van deze proeverij heb je een idee van de mogelijkheden voor je eigen onderzoek en kun je kiezen in welke methode je je verder wilt verdiepen. Het doel van deze proeverij is een kennismaking met methodologische eisen en methoden van wetenschappelijk onderzoek. Veel buitenpromovendi doen onderzoek in en naar hun eigen praktijk. Dat betekent vaak dat de mogelijkheden van die praktijk mee gaan bepalen hoe het onderzoek eruit komt te zien. Deze cyclus is bedoeld om je ideeën te geven voor hoe je op wetenschappelijke wijze gebruik kunt maken van de kansen die de praktijk biedt, maar ook om je te helpen de resultaten die verschillende methoden opleveren met elkaar in verband te brengen (mixed methods). Dit maakt de cyclus ook interessant voor onderzoekers die eens kennis willen maken met onderzoek buiten de laboratoriumsituatie van de universiteit en in de complexiteit van een praktijk, of met methoden die voor hen nieuw zijn.

Vorm: 6 bijeenkomsten van 18.30 tot 21.00 uur (inclusief warm buffet)
Informatie: Jan Rouma
Kosten: € 800,= voor leden van [campus]OrléoN en € 1.000,= voor niet-leden van [campus]OrléoN en het is ook mogelijk om de seminars los te volgen à € 150,= voor leden en € 175,= voor niet-leden (alle prijzen exclusief btw en inclusief cursusmateriaal en buffet); mocht de prijs een bezwaar zijn, neem dan contact op met Jan Rouma voor een speciale regeling
Locatie: Fundatie van de Vrijvrouwe van Renswoude, Agnietenstraat 5 te Utrecht

Op deze proeverij zijn de Algemene Voorwaarden van OrléoN van toepassing.

AANMELDEN

Samenvatting programma:

• 7 september 2011: Proeven aan de proeve van onderzoeksbekwaamheid (docent: Don Mellenbergh)
• 5 oktober 2011: Het verbinden van Kaïn en Abel als onderzoeksstrategie (docent: Albert Cath)
• 2 november 2011: Proeven van verhalen: narratieve analyse (docent: Floor Basten)
• 7 december 2011: Proeven aan de verbeelding: beeldanalyse (docent: Heidi de Mare)
• 18 januari 2012: Is meten weten? De ontwikkeling van instrumenten voor het meten van sociaalwetenschappelijke constructen (docent: Cor Sluijter)
• februari 2012: (docent: wordt nog bekend gemaakt)

----
Meer informatie over de seminars en de docenten

Datum: 7 september 2011, 18.30 tot 21.00 uur: Proeven aan de proeve van onderzoeksbekwaamheid

Het doel van de lezing is het publiek te laten proeven aan de proeve van bekwaamheid die een proefschrift is. De lezing start met een overzicht van het promotiestelsel in ons land. Daarna wordt een overzicht gegeven van de verschillende fasen van empirisch onderzoek en de methodologische problemen die hierin kunnen optreden. Deze worden gedemonstreerd aan de hand van proefschriftonderzoek naar het meten van de kwaliteit van leven van dementiepatiënten. Ten slotte wordt ingegaan op aspecten van proefschriftonderzoek die kenmerkend zijn voor promovendi die werkzaam zijn buiten de universiteit.

Don Mellenbergh is emeritus hoogleraar Psychologische Methodenleer, Universiteit van Amsterdam. Hij doet o.a. onderzoek naar de ontwikkeling, analyse en toepassing van psychologische en onderwijskundige meetinstrumenten; een boek hierover is in druk ("A Conceptual Introduction to Psychometrics", Eleven International Publishers). Hij heeft onderwijs gegeven over een breed scala van methodologische onderwerpen (onderzoeksopzetten, meetinstrumenten, data analyse) aan bachelor- en masterstudenten en promovendi. De laatste tijd geeft hij ook onderwijs aan onderzoeksmasterstudenten en promovendi over het geven van methodologische adviezen aan onderzoekers; over dit onderwerp heeft hij, samen met H.J. Adèr, in 2008 het boek "Advising on Research Methods" (Van Kessel Publishing) gepubliceerd. Hij heeft zeer veel ervaring met de begeleiding van promovendi: onder zijn (mede-) supervisie zijn 88 proefschriften tot stand gekomen.

Datum: 5 oktober 2011, 18.30 tot 21.00 uur: Het verbinden van Kaïn en Abel als onderzoeksstrategie

Het doel van de interactieve lezing is het publiek te laten proeven aan de methodologische clash tussen het onderzoeken van ingewikkelde vraagstukken en complexe vraagstukken. Ingewikkeldheid (vouwen/ontvouwen) refereert aan analyseerbaarheid door middel van de gangbare instrumentele kwalitatieve/kwantitatieve methodologie. Complexiteit (verwevenheid) vereist een narratieve, interpretatieve methodologie. Deze twee methodologische benaderingen lijken zich tot elkaar te verhouden als Kaïn en Abel. Is er een derde positie mogelijk die hen in dezelfde kamer kan laten verblijven zonder dat ze elkaar de hersens inslaan? Een belangrijk onderzoeksschema bij het onderzoeken van complexe vraagstukken is het dialogische vierkant zoals ontwikkeld door Hugo Letiche et al. In de lezing wordt hierbij stilgestaan. Daarnaast zal aan de hand van een praktijkcase de voordelen, rijkdom en onderzoeks-plezier van een narratieve onderzoeksstrategie en aanpak, in relatie tot het onderzoeken van complexe vraagstukken, getoond worden. Sleuteltermen: complexiteit; emergentie; framing; kennen door ervaring en door model.

Albert Cath is ruim 25 jaar als onderzoeker en adviseur van organisaties in verschillende verbanden werkzaam geweest. Werk-terreinen zijn o.a. verkeer en vervoer, waterbeheer, duurzaamheid en klimaatverandering, gezondheidszorg en kennisinstituten. Centraal in zijn werkzaamheden en denken staan ‘omgaan met complexe vraagstukken’ en ‘organiseren met een menselijk gezicht’. Het verbinden van het spanningsveld tussen de ingewikkelde papieren werkelijkheid van model, plan en protocol en de complexe praktische werkelijkheid staat daarbij voorop. Albert is oprichter en voorzitter van de stichting Parrhesia, deelnemer in M2Mobi, een mobiele telefoon dienstverlener en PhD onderzoeker aan de Universiteit voor Humanistiek. Hij is o.a. coauteur van het boek "Combineer wat je hebt; duurzaamheid door het verbinden van maatschappelijke functies" en "De Matrix; een interdisciplinaire zoektocht naar samenhangende handelingsperspectieven om Nederland klimaatbestendig te maken".

Datum: 2 november 2011, 18.30 tot 21.00 uur: Proeven van verhalen: narratieve analyse

Narratief onderzoek gaat over de wijze waarop mensen in en met taal betekenis geven aan zichzelf en de wereld om hen heen. Als je onderzoek doet naar de logica van bijvoorbeeld een werkplek, een veranderingstraject of beleid, dan kan een narratieve analyse van de verhalen die mensen daarover vertellen je inzicht geven in de strategieën die ze hanteren om hun wereld en hun eigen positie daarin te definiëren: hun wensen en verlangens, hun problemen en oplossingsstrategieën, hun identiteit van dat moment. In dit seminar verkennen we de mogelijkheden van narratief onderzoek aan de hand van casus van de docent.

Floor Basten, afgestudeerd in Franse Taal- en Letterkunde en in Sociale Wetenschappen, is gespecialiseerd in narratief onderzoek. In 2000 promoveerde zij op een leergeschiedenis naar een academische opleiding Bedrijfswetenschappen met het proefschrift "Metaforen en verhalen over organisatiewetenschap en onderwijsinnovatie. Een leergeschiedenis". Sindsdien heeft zij als postdoc en daarna vanuit haar eigen onderzoeksbureau OrléoN onderzoek gedaan naar onder andere wijkontwikkeling, burgerschap, armoedebestrijding, organisatiecultuur, creatieve economie en kennisdemocratie. Floor heeft een eigen methodiek ontwikkeld voor narratief onderzoek. Op [campus]OrléoN verzorgt zij de cursus Narratieve Analyse en daarnaast begeleidt zij de studiekring Narratieve Theorie.

Datum: 7 december 2011, 18.30 tot 21.00 uur: Proeven aan de verbeelding: beeldanalyse

De beeldwereld vormt een eigen, complexe werkelijkheid die vaak, en zonder dat we het beseffen, onze verwachtingen over onszelf, anderen en de ons omringende wereld richt. Het identificeren en expliciteren van de concrete beelden die in de eigen maatschappelijke praktijk of organisatie spelen is een eerste stap om te begrijpen welke rol beelden spelen in de meer omvattende publieke communicatie, bijvoorbeeld over de impact van beelden in maatschappelijk vraagstukken (fileprobleem, klimaat). Het opsporen en classificeren van een bestaand beeldenrepertoire (wervingsmateriaal, logo’s, websites, reclame, maar ook persfoto’s, film, tv-drama en cartoons), kan de rol van de verbeelding concretiseren en kan helpen de gangbare blikrichting bij te stellen.  

Heidi de Mare is beeldwetenschapper, afgestudeerd in kunstgeschiedenis en filmwetenschap en gespecialiseerd in beeldanalyse. In 2003 promoveerde ze cum laude op een vergelijkend onderzoek naar vroegmoderne kunsten, waarvan de handelseditie ("Huiselijke Taferelen. De veranderende rol van het beeld in de Gouden Eeuw", Uitgeverij Vantilt) ter perse is. Ze heeft sinds 1984 beeldanalyse gedoceerd aan diverse Nederlandse universiteiten. Sinds 2007 werkt ze aan haar programma ‘Gedisciplineerd Kijken’ en heeft ze haar methode ingezet om de rol van het beeld en de verbeelding te onderzoeken in maatschappelijke praktijken waar urgente, soms existentiële kwesties aan de orde zijn: ziekte en gezondheid (geneeskundige zorg, VUmc), gezag en veiligheid (Politie School voor Leiderschap), arbeid en professionele bevlogenheid (ArboNed), bedrijf en publieke verbeelding (Schiphol), religie (film) en politiek (cartoons). Sinds 2009 is zij directeur van de stichting IVMV, instituut voor maatschappelijke verbeelding.  
 

Datum: 18 januari 2012, 18.30 tot 21.00 uur: Is meten weten?  De ontwikkeling van instrumenten voor het meten van sociaalwetenschappelijke constructen

Voor het verzamelen van informatie om een onderzoeksvraag te beantwoorden kan de sociaalwetenschapper onder meer gebruik- maken van een vragenlijst of een test. Dergelijke instrumenten liggen lang niet altijd op de plank. De onderzoeker staat dan voor twee uitdagingen. De eerste uitdaging is zelf een instrument te ontwikkelen. De tweede is om vervolgens de informatie die verzameld is met behulp van het instrument zodanig te bewerken dat het mogelijk is wetenschappelijk verantwoorde conclusies te trekken. Deze presentatie gaat in op de verschillende stappen die doorlopen moeten worden, wil de onderzoeker (enige) zekerheid hebben dat de twee voornoemde uitdagingen met succes aangegaan kunnen worden.

Cor Sluijter is sinds december 2008 voorzitter van het bestuur van de Nederlandse Vereniging voor Examens (NVE). Cor is psycholoog met als specialisatie methoden en technieken van onderzoek. In 1998 promoveerde hij aan de Universiteit van Amsterdam op het proefschrift "Toetsen en beslissen; toetsing bij doorstroombeslissingen in het voorgezet onderwijs". Cor werkt sinds 1986 bij Cito in verschillende onderzoeks- en managementfuncties. Sinds 1 december 2003 is hij als directeur van de unit Beroepsonderwijs en Bedrijfsleven verantwoordelijk voor het producten- en dienstenportfolio voor voornoemde sectoren. Cor heeft bijna 25 jaar ervaring met het (aansturen van het) ontwikkelen van papieren en digitale toetsen en andere assessmentinstrumenten voor verschillende onderwijssectoren en het bedrijfsleven.  

Datum: februari 2012, 18.30 tot 21.00 uur (exacte datum en docent worden nog bekend gemaakt): Slotbijeenkomt Mixed Methods

Hoe breng je verschillende soorten data met elkaar in verband zodat ze tezamen een antwoord op je onderzoeksvraag geven? In dit seminar leer je positie te kiezen ten aanzien van enkele klassieke tegenstellingen binnen de methodologie. Door een weloverwogen positionering overbrug je de kloof tussen theorie en praktijk.

Dagvoorzitter: Jan Rouma

"Ik ben blij deze avonden te mogen presenteren, omdat ik ervan overtuigd ben dat deze avonden ons zullen inspireren tot het verbeteren van de kwaliteit van ons werk, of het nu onderzoek is, onderwijs, of welke andere tak van sport dan ook. Waar je in het dagelijks werk lang niet altijd toekomt aan bezinning op methoden en technieken, aan het correct redeneren, aan het net even iets verder door denken, aan het denken aan de consequenties van wat je doet en aan de gevolgen van wat je laat, zijn daarentegen deze avonden de tijd om je te laten inspireren, je geest te scherpen en wetenschap en onderzoek te laten bloeien!"

Jan Rouma (Rouma Consult) heeft methodologie gestudeerd aan de subfaculteit Psychologie van de Universiteit van Amsterdam. Hij heeft zeven jaar statistiek en methoden van onderzoek gedoceerd in het HBO. Daarna heeft hij verschillende aanstellingen gehad bij belangenbehartigers (Vakbond VHP en Algemene Vereniging Schoolleiders) en bij adviesbureaus. Inmiddels werkt hij in zijn eigen bedrijf als adviseur en interim HR-manager op het gebied van collectieve pensioenen en arbeidsvoorwaarden en als methodologisch adviseur bij onderzoek. In 2008 heeft hij het driejaarlijks onderzoek naar het functioneren van raden van toezicht in de zorg, bijgewerkt en uitgevoerd. Sinds 2010 is hij bij twee zorginstellingen methodologisch adviseur over het meten van kwaliteit van leven bij de bewoners.

AANMELDEN